Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach
System Prognoz Jakości Powietrza
w strefach i aglomeracjach województwa śląskiego
A A A

Wskaźnik jakości powietrza dla województwa śląskiego

W grudnia 2015 r. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) na swoim portalu zaproponował tak zwany polski indeks jakości powietrza (PIJP), który został zastosowany do wizualizacji on-line (http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/current) wyników 1-godzinnych niezweryfikowanych pomiarów stężeń zanieczyszczeń z automatycznych stacji funkcjonujących w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska (PMŚ). W związku z tym, dla uniknięcia wieloznaczności informacji, w systemie prognoz jakości powietrza w województwie śląskim przyjęto indeksowanie wskaźnika jakości powietrza, będącego elementem krótkoterminowej prognozy zanieczyszczeń powietrza, wzorując się na założeniach PIJP. Wprowadzono jedynie modyfikację w klasie wskaźnika dla PM10, gdzie zmieniono dolne ograniczenie dobrej jakości powietrza z 60 µg/m3 do 50 µg/m3 i odpowiednio górne ograniczenie umiarkowanej jakości powietrza rozpoczyna się od powyżej 50 µg/m3.

Poniżej w tabelach przedstawiono przedziały stężeń zanieczyszczeń klasyfikujące jakość powietrza oraz rekomendowane działania zgodnie z wytycznymi GIOŚ.

Sposób indeksowania, czasy uśredniania i przedziały stężeń zanieczyszczeń wskaźnika jakości powietrza dla województwa śląskiego
Klasa wskaźnika jakości powietrza Zanieczyszczenie powietrza
PM10 [μg/m3] PM2,5 [μg/m3] O3 [μg/m3] NO2 [μg/m3] SO2 [μg/m3] CO [mg/m3]
Bardzo dobry 0-20 0-12 0-30 0-40 0-50 0-2
Dobry 21-50 13-36 31-70 41-100 51-125 3-6
Umiarkowany 51-100 37-60 71-120 101-150 126-200 7-10
Dostateczny 101-140 61-84 121-160 151-200 201-350 11-14
Zły 141-200 85-120 161-240 201-400 351-500 15-20
Bardzo zły > 200 > 120 > 240 > 400 > 500 > 20


Podane w tabeli przedziały są prawostronnie domknięte.
Zalecane działania w przypadku wystąpienia danej klasy wskaźnika jakości powietrza
Kategoria Informacja zdrowotna
Bardzo dobry Jakość powietrza jest bardzo dobra, zanieczyszczenie powietrza nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, warunki bardzo sprzyjające do wszelkich aktywności na wolnym powietrzu, bez ograniczeń.
Dobry Jakość powietrza jest zadowalająca, zanieczyszczenie powietrza powoduje brak lub niskie ryzyko zagrożenia dla zdrowia. Można przebywać na wolnym powietrzu i wykonywać dowolną aktywność, bez ograniczeń.
Umiarkowany Jakość powietrza jest akceptowalna. Zanieczyszczenie powietrza może stanowić zagrożenie dla zdrowia w szczególnych przypadkach (dla osób chorych, osób starszych, kobiet w ciąży oraz małych dzieci). Warunki umiarkowane do aktywności na wolnym powietrzu.
Dostateczny Jakość powietrza jest dostateczna, zanieczyszczenie powietrza stanowi zagrożenie dla zdrowia (szczególnie dla osób chorych, starszych, kobiet w ciąży oraz małych dzieci) oraz może mieć negatywne skutki zdrowotne. Należy rozważyć ograniczenie (skrócenie lub rozłożenie w czasie) aktywności na wolnym powietrzu, szczególnie jeśli ta aktywność wymaga długotrwałego lub wzmożonego wysiłku fizycznego.
Zły Jakość powietrza jest zła, osoby chore, starsze, kobiety w ciąży oraz małe dzieci powinny unikać przebywania na wolnym powietrzu. Pozostała populacja powinna ograniczyć do minimum wszelką aktywność fizyczną na wolnym powietrzu - szczególnie wymagającą długotrwałego lub wzmożonego wysiłku fizycznego.
Bardzo zły Jakość powietrza jest bardzo zła i ma negatywny wpływ na zdrowie. Osoby chore, starsze, kobiety w ciąży oraz małe dzieci powinny bezwzględnie unikać przebywania na wolnym powietrzu. Pozostała populacja powinna ograniczyć przebywanie na wolnym powietrzu do niezbędnego minimum. Wszelkie aktywności fizyczne na zewnątrz są odradzane. Długotrwała ekspozycja na działanie substancji znajdujących się w powietrzu zwiększa ryzyko wystąpienia zmian m.in. w układzie oddechowym, naczyniowo-sercowym oraz odpornościowym.


*) Osoby starsze i dzieci, osoby z chorobami serca oraz dróg oddechowych, astmatycy i inne grupy szczególnie podatne na negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza.

System prognoz jakości powietrza w województwie śląskim był pierwszym tego typu systemem w Polsce i funkcjonuje od 2005 roku, podlegając systematycznym modyfikacjom, uwzględniającym zmiany przepisów prawa i postęp naukowy w dziedzinie prognozowania. Prognozy przygotowywane są na zlecenie WIOŚ w Katowicach przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Zakład Modelowania Zanieczyszczeń Powietrza z siedzibą w Katowicach.

Początkowo stosowany był amerykański wskaźnik jakości powietrza, a od 3 lat prognozy zanieczyszczenia powietrza prezentowane były według europejskiego wskaźnika jakości powietrza CAQI (Common Air Quality Index), zmodyfikowanego ze względu na fakt, że w województwie śląskim poziom zanieczyszczeń pyłowych jest na stosunkowo wysokim poziomie w odniesieniu do innych krajów europejskich jak również miejscowości w innych częściach Polski.

Wskaźnik jakości powietrza daje kompleksową informację o poziomie zanieczyszczenia powietrza. Zwykle wyliczany jest jednocześnie dla kilku substancji. Stan jakości powietrza charakteryzuje ten spośród wskaźników cząstkowych, który przyjął największą (najbardziej niekorzystną) wartość. Sposób informowania społeczeństwa o poziomie zanieczyszczenia powietrza za pomocą wskaźnika, jest szeroko stosowany w świecie, ze względu na łatwość przekazu informacji za pomocą piktogramów w komunikacji społecznej. Intuicyjnie kolor zielony, żółty czy czerwony jest postrzegany jako sygnalizacja pozytywnej lub negatywnej informacji. Na świecie funkcjonuje wiele wskaźników dotyczących jakości powietrza i nie ma obecnie prawnego potwierdzenia, który wskaźnik jest obowiązujący do stosowania.

Prognoza wskaźnika jakości powietrza dla województwa śląskiego kategoryzowana jest na podstawie sześciu wskaźników cząstkowych dla następujących zanieczyszczeń powietrza: pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5, ozonu O3, dwutlenku azotu NO2, dwutlenku siarki SO2 i tlenku węgla CO.

Licznik: 343539